Landelijke Werkgroep Gemeentecontacten
Nederland - Polen en Tsjechië

Verslag Landelijke Polen- en Tsjechiëdag
op 5 april 2014

terug

Plaats: Ontmoetingskerk in Dieren.

Het thema van deze landelijke contact dag is:
De organisatie van de kerk in Polen en in Tsjechië t.a.v. de functie en taak van de (Lutherse) bisschop, de predikant, de kerkenraad en de diaconie en de invloed daarvan op de samenwerking met de partner gemeente in Nederland.

Inleiders De inleidingen zijn verzorgd door Ds. Lucasz Ostruszka, predikant in Katowice en
Leendert Wolters die vanuit o.a. de Sint-Joriskerk in Amersfoort naar Praag is uitgezonden als kerkelijk werker. Hij is verbonden aan het Comenius Instituut in Praag.

Aanwezig ± 35 personen. Wegens ziekte konden Sake Postma -penningmeester- en ds Janos Schellevis, bestuursleden van de LWG Nederland Polen en Tsjechië niet aanwezig zijn. Ook een aantal trouwe bezoekers van de landelijke contactdagen hebben om verschillende redenen aangegeven vandaag niet aanwezig te kunnen zijn. Wel zijn van de Tsjechische werkgroep uit Hasselt acht vertegenwoordigers aanwezig en van de Tsjechische werkgroep uit Oss zijn vier werkgroep leden aanwezig. Helaas kunnen ook een aantal Tsjechische werkgroepen niet aanwezig zijn.

De dag wordt geopend door de werkgroep uit Dieren namens de gemeente van de Ontmoetingskerk die deze dag als gastheer optreedt.
Ds Johan Beks stelt vervolgens alle aanwezige werkgroepen voor. Hij geeft daarna een korte samenvatting van enkele activiteiten van de landelijke werkgroep in het afgelopen jaar, zoals de organisatie van Poolse Lutherse kerkdiensten in Den Haag, De Poolse Lutherse bisschop Jerzy Samiec heeft een ‘proefperiode’ voorgesteld van zes kerkdiensten in Den Haag.
Hij meldt dat mw. Trudie de Rijk-Smit die jarenlang eindredacteur is geweest van het blad GAZETA deze taak heeft overgedragen aan Sake Postma en ds Janos Schellevis. Hij dankt haar voor de jarenlange inzet om elk nummer van GAZETA een inspirerende inhoud te geven.
Daarna herinnert ds. Beks aan het oplopen van de spanningen o.a. in Polen en Tsjechië naar aanleiding van de overname van de zelfstandigheid van de Krim door Rusland en de dreiging van de Russen om ook in andere gebieden waar veel Russen wonen het bestuur ‘over te nemen’. Met gezamenlijk het zingen van lied 904 vers 1 en 5 wordt de opening afgesloten.

Ds Lukasz Ostruszka uit Katowice houdt vervolgens een inleiding over de organisatie van de Lutherse kerk in Polen. Hij benadrukt daarin de veelzijdige taken van de predikant, zowel als pastor maar ook als kerkrentmeester. Ds Johan Beks vertaalt de inleiding van ds Ostruszjka.

Leendert Wolters is namens de GZB -Gereformeerde Zendingsbond - uitgezonden naar Praag. Zijn taak binnen het Comenius Instituut is o.a. protestantse promovendi te motiveren en te ondersteunen om na hun studie ook een functie in de Protestantse kerk te vervullen.
Op dit moment ontbreekt het in die kerken aan een hoog opgeleid kader. Op veel plekken is de kerk nauwelijks zichtbaar of zelfs helemaal afwezig.
De rol van christenen in de samenleving is ook vandaag nog steeds minimaal. Slechts 2,5 % van de 10 miljoen Tsjechen is evangelisch/ reformatorisch christen. Onder het communisme werden christenen geweerd van hoge posities in politiek, wetenschap en maatschappij. Er is op dit moment weerstand tegen het instituut kerk. Kerken hebben veel geld ontvangen als compensatie voor het verlies van kerkelijke eigendommen tijdens het communistische bewind. Veel burgers ervaren dit als onrechtvaardig omdat er veel (stille) armoede en werkeloosheid is in Tsjechië.
De inleiding van Leendert Wolters is iets anders opgebouwd dan de inleiding van ds Ostruszka. Leendert Wolters geeft aan de hand van een power point presentatie een overzicht van het ontstaan van de Protestantse kerken in Tsjechië. De samenvatting van zijn inleiding wordt als bijlage aan dit verslag toegevoegd.
Zie ook de website: www.gzb.nl/woltersinpraag.


Johan Beks bedankt de inleiders - Ds. Lucasz Ostruszka (links), predikant in Katowice (Polen)
en Leendert Wolters (rechts), werkzaam aan het Comenius Instituut in Praag(Tsjechië)

Na de pauze is er gelegenheid om aan de inleiders vragen te stellen en van die gelegenheid wordt veelvuldig gebruik gemaakt.

wg. Dieren - Het werk dat Leendert Wolters doet aan het Comenius instituut wordt dat ook in andere universiteitssteden gedaan?
Antwoord: Nog niet, maar het is de ‘droom’ van de GZB om in alle universiteitssteden deze mogelijkheid aan te bieden. Eerst wil men nagaan of dit werk in Praag aanslaat en de studenten ook na hun afstuderen een taak binnen hun kerk en het verenigingsleven mogen, kunnen en willen vervullen.

Mw. Marta Kubala - vraagt aan ds Ostruszka iets te vertellen over de plaats van vrouwen in de kerk in Polen.
Antwoord: Dat is nog een moeilijk thema binnen de kerken. Dat heeft twee oorzaken, de conservatieve traditie binnen de Protestantse kerken en ook de ‘schaduw’ van de RK traditie.
Theologische argumenten spelen geen rol meer, wel culturele argumenten. In de toekomst zal de rol van de vrouw in de kerk zeker veranderen, ook al omdat er een duidelijke afname is van het aantal manlijke theologie studenten.

wg. Dieren vraagt aan ds Ostruszka wat hij zou willen veranderen aan zijn takenpakket als predikant.
Antwoord: aan de gemeenteleden uitleggen welke taken de predikant heeft en naar hen luisteren en meedenken hoe onderdelen van die taak ook door of samen met gemeenteleden kunnen worden uitgevoerd. Hij merkt dat de ‘passiviteit’ van gemeenteleden langzamerhand overgaat in ‘activiteit’. In zijn gemeente heeft hij inmiddels een groep van 15 leden die met thema’s komen waarover men wil samenwerken met de predikant. Er komt een verandering in cultuur door meer betrokkenheid bij het vrijwilligers werk, het delegeren van taken aan de kerkenraad e.d.

Mw. Trudie de Rijk-Smit - vraagt aan ds Ostruszka o.a. naar de duur van het lidmaatschap van de kerkenraad en naar de invulling van de biecht/boetedoening.
Antwoord: De zittingsperiode van kerkenraadsleden is 5 jaar.
De biecht is geen sacrament, de boetedoening wel. In De Lutherse kerk kent men geen individuele biecht/boetedoening, wel een collectieve schuldbelijdenis. Daarnaast kent men het individuele pastorale gesprek.

wg. Oss - vraagt aan Leendert Wolters of er landelijke diaconale projecten zijn in Tsjechië.
Antwoord: De positie van de kerken in Tsjechië is op dit moment nog een ‘herontdekkings-project’. Maar er worden ook via de PKN verschillende projecten aangeboden.

wg Den Haag - Jan Soullié - oecumenische werkgroep - vraagt aan ds Ostruszka over de rol en invloed van de diaconie in de kerken in Polen. In de Dominicaner gemeenschap heeft de diaconie een minder belangrijke functie dan in de Protestantse kerken.
Antwoord: De invloed van de diaconie in de Protestantse kerken is afhankelijk van de aanzet daartoe door de betrokken predikant. Dat is niet zoals in Nederland, landelijk geregeld.
De inzet moet zijn aanbieden van hulp en ondersteuning waar de landelijke overheid dit niet (meer) doet.

wg. Den Haag - Johannes vd Harst vraagt aan ds Ostruszka - informatie over de opleiding van predikanten. Wordt de predikant tijdens zijn opleiding voorbereid op het dubbele takenpakket en wie controleert de predikant?
Antwoord: De predikant in opleiding krijgt geen economische/bedrijfskundige scholing.
De kerk heeft wel een boekhouder in dienst die de predikant kan ondersteunen. De jongere generatie predikanten klaagt over de inhoud van hun taken pakket waarvoor zij niet zijn opgeleid. Een aankomend predikant krijgt een eerste gemeente toegewezen door het bisdom.
Na 10 jaar mag hij deze gemeente vrijwillig verlaten en zelf een vakante gemeente kiezen.
De controle op het werk van de predikant berust bij de kerkenraad, het bisdom en een landelijk comité dat de economische/bedrijfskundige taak uitvoering beoordeelt.
In gemeenten met veel onroerend goed komen soms onzorgvuldige acties op dit terrein voor. Dat kan tot problemen leiden en mogelijk tot verplichte overplaatsing van de predikant.

Verslag van activiteiten van de plaatselijke werkgroepen:

wg. Burgum heeft een brief geschreven met daarin het verslag van de vieringen in Burgum en Swietochowlice-Wirek t.g.v. het 25 jarig bestaan van deze kerkelijke partnerband.

wg. Den Haag-Ypenburg - meldt dat de Poolse predikant ds Jablonski onlangs enkele dagen in Ypenburg is geweest. Ook toen kwamen de vele taken van een Poolse predikant ter sprake. Er is gesproken over het delegeren van taken en verantwoordelijkheden overdragen.
De jonge werkgroep in Ypenburg heeft o.a. contact met de Pax Christi beweging in Warschau e.o. Evenals in 2013 wordt in 2014 een reis georganiseerd naar Warschau.

wg. ’s Gravenzande - het contact is goed, maar op dit moment zijn er niet veel activiteiten vooral ook omdat de Poolse predikant naast zijn gemeente werk ook legerpredikant is geworden. Vorig jaar heeft de kerk in Zychlin een kanselbijbel teruggekregen -de eerste Protestanse Bijbelvertaling-, die honderden jaren in de landelijke bibliotheek was opgeborgen.

wg. Papendrecht - Hun partnergemeente Ryn is heel uitgestrekt. De laatste jaren trekken veel jongeren uit die gemeente weg. Ryn is een actieve gemeente met o.a. ook een partner contact in Duitsland en twee contacten in Rwanda. Ieder jaar organiseren de partners een ‘wereldzondag’ met inbreng van de verschillende partnergemeenten.

wg. Roden vertelt dat er sinds 1984 contact is met Krakau. Elke 1½ jaar bezoeken delegaties elkaar. Vooraf wordt een thema afgesproken dat tijdens die ontmoetingen centraal staat. Gedurende 3 gespreksavonden in elke gemeente wordt het thema besproken.
Dit jaar komt een delegatie van 17 personen uit Krakau naar Roden. Opvallend aan deze delegatie is het grote aantal tieners dat ook betrokken is geweest bij de besprekingen van het thema van deze ontmoeting.

wg. Hasselt vertelt dat het contact met Norislav ruim 20 jaar bestaat. Het contact is divers.
Bij de bevestiging van de nieuwe predikant in Norislav was een delegatie uit Hasselt aanwezig. Vijf jaar geleden hebben gemeenteleden in Hasselt samen en nieuw orgel voor hun kerk gebouwd. De partnergemeente uit Norislav heeft ook een orgelpijp gebouwd voor het Hasselt-orgel. Er is regelmatig (schriftelijk) contact.

wg. Oss heeft contact met de gemeente van Praag 6 - Stresovice. Dit is een gemeente met veel jonge en actieve gemeenteleden. Als gespreksonderwerpen tijdens de ontmoetingen zijn o.a. aan de orde geweest: de eredienst, hoe gaan wij om met ‘vreemdelingen’; individualisering in de samenleving; het gebruik van onze vrijheid. Dit jaar staat als ontmoetingsthema centraal: ‘bidden’.
Eind april gaat een groep van 15 personen naar Praag. Ook organiseert men met enige regelmaat ‘simultaan zondagen’, dat zijn zondagen waarop in beide gemeenten dezelfde liturgie wordt gebruikt.
De partnergemeente in Tsjechië heeft onlangs een brief geschreven aan hun premier en daarin hun zorg geuit ivm de oplopende spanning, ook in Tsjechië als gevolg van de Russische overname van ‘De Krim’.

Aan het eind van de dag wordt besloten dat het bestuur van de LWG Nederland - Polen en Tsjechië een brief zal opstellen n.a.v. van het oplopen van de spanningen in Polen en Tsjechië als gevolg van de onrust die is ontstaan na de overname van De Krim door de Russen.
Elke Nederlandse partnergemeente ontvangt de brief in het Nederlands, Pools of Tsjechisch. Iedere partnergemeente beslist zelf of zij die brief opsturen naar hun partnergemeente in Polen of Tsjechië.
De LWG Nederland-Polen en Tsjechië wordt graag op de hoogte gehouden van eventuele reacties van de buitenlandse partnergemeenten.

De landelijke contactdag in Dieren is afgesloten met een vesper die is voorbereid door de plaatselijke werkgroep.


Ontmoetingskerk in Dieren



verslag printen   |   terug