Landelijke werkgroepen kerkelijke contacten
Nederland – Hongarije   en   Nederland – Roemenië

welkom   |   werkgroep   |   gemeentecontacten   |   ontmoetingsdag  |   liederen   |   archief   |   home

Hongarije/Roemeniëdag 2015 in Bunnik (verslag)


Op 11 april 2015 hadden we de Hongarije-Roemenië-dag in Bunnik, nadat we een jaar hebben moeten overslaan in verband met ziektes, en met overlijden van onze contacten in Hongarije.
Helaas voor ons werd rond 11 april de Hongaarse vertaling van Dietrich Bonhoeffers’ boek ’Ethiek’ in Cluj gepresenteerd (mogelijk gemaakt door de Nederlandse Stichting Exit), zodat we een aantal vaste bezoekers moesten missen.

Wij waren erg gelukkig ds. Lajos Matyó en de heer Dennis van Peppen te kunnen uitnodigen om ons bij te praten over Hongarije in de ochtendsessie, resp. over Roemenië in de middagsessie.

  Ds.Lajos Matyó heeft een paar jaar in Kampen gestudeerd, spreekt goed Nederlands, is bezig met zijn proefschrift en combineert deze bijeenkomst met bezoek aan vrienden.
Hij is predikant in Zsámbék, een stadje ten noordwesten van Boedapest, 5500 inwoners, overwegend katholiek, minder dan gemiddelde werkloosheid.
Hongaarstaligen uit Slowakije kwamen naar Zsámbék en sloten zich aan bij de Református kerk. In 1988-1990 vluchtten veel Hongaarstalige gezinnen uit Transylvanië naar Zsámbék, omdat ze er makkelijk bouwpercelen konden kopen.
Ds. Matyó vertelde over zijn eigen gemeente/classis/bisdom en de synode, hoe de kerkgang terugloopt, sombere toekomststatistieken, en hoe de Református kerk denkt ten goede te hervormen.

Er is aandacht nodig voor de vele kleine gemeenten, arme gemeenten. Veel migratie van oost-Hongarije naar west-Hongarije waardoor achterblijvende gemeenten te klein worden, aandacht voor gemeenten in de diaspora, er moet verdergegaan worden met nieuwe gemeenten te stichten.
Hoofdpunten voor hervormingen:
- alles doen om te zorgen dat gemeenten `missionaire` gemeenten worden,
- hervorming in de kerkstructuur: synode – diocees – classis. Heel moedig, omdat gemeenten zelfstandig zijn,
- financiële transparantie. Solidariteit met arme/kleine gemeenten, en niet afhankelijk zijn van de burgerlijke overheid.
Vooral dit laatste punt was interessant.
Verder is sinds 2013 op basis- en middelbare scholen en gymnasia het vak Ethiek verplicht, het wordt gefaseerd ingevoerd. Ethiek tout court, maar ouders kunnen ook kiezen voor `christelijke` ethiek, wat beschikbaarheid van leraren en exameneisen extra ingewikkeld maakt. Ds. Matyó verdenkt de Fidesz-regering van Viktor Orbán ervan hiermee zieltjes te willen winnen.
Overigens bekent dominee Matyó dat stemmen op een andere partij dan Fidesz ongeveer dezelfde bezwaren heeft.....

Na de lunchpauze kreeg Dennis van Peppen het woord. Hij is een paar jaar geleden ook bij ons geweest en sloot toen, zoals hij nu zei, af met een sceptische blik op Roemenië. Vooral sceptisch was hij over het patronagesysteem van veel onduidelijke dwarsverbindingen: als jij dat doet dan kan die-of-die je een handje helpen of beschermen (tegen betaling of andere gunsten natuurlijk), of in het negatieve.
Zijn blik op Roemenië is sindsdien veel positiever geworden. Het patronagesysteem is er nog wel maar minder, en zeker niet slechter dan in omringende landen. Het land is redelijk stabiel vergeleken met andere landen. Merkwaardig is dat er zo weinig over het land wordt gemeld in de westerse media.
Mentaliteit van de bevolking is ook aan het veranderen. Zelfspot, een soort minderwaardigheids-complex, maar men wordt ook zelfbewuster. De groeiende middenklasse is beter geïnformeerd en laat zich niet meer in politiek opzicht bedriegen. Sociale media spelen ook hier een grote rol. Dat heeft ex-premier Ponta gevoeld toen hij de presidentsverkiezingen verloor. Liever een saaie “Duitser” zoals Klaus Johannis wordt genoemd, maar het is de vraag of hij op kan tegen het gekonkel van de oudere garde. Hij heeft nog weinig van zich laten spreken.
De rechtspraak en het Openbaar Ministerie zijn onafhankelijk. Er zijn instanties die corruptie opsporen, melden en voor de rechter brengen. Voortrekker bij deze transformatie was de vorige president Traian Basescu, voor wie velen, ook Dennis, een grote bewondering hadden. Hadden inderdaad, totdat Basescu zich bleek te hebben geëncanailleerd met Elena Udrea, een vrouw die verwikkeld was in een aantal omkoopschandalen, maar die hij had benoemd tot minister van toerisme - met een miljardenbudget uit de EU.
In internationaal en geopolitiek opzicht is Roemenië interessanter dan het lijkt. Roemenië is een trouw bondgenoot van Amerika en de NAVO. Het land is een basis voor het raketschild. Roemenen moeten weinig hebben van de Russen, Poetin krijgt geen voet aan de grond. Grote bezorgdheid is er natuurlijk om Moldavië met het praktisch Russische Transnistrië, dat zo dicht bij Oekraïne en de Krim ligt!

Wij zien met voldoening terug op deze dag!